ఎప్పుడూ అలసటగా అనిపించడం ఐరన్ లోపానికి సంకేతమేనా?
మహిళల్లో ఐరన్ లోపం సాధారణ సమస్య
✅ అలసట, జుట్టు రాలడం, తలతిరగడం ప్రధాన లక్షణాలు
✅ ఆకుకూరలు,
ఖర్జూరాలు, రాగులు ఐరన్కు మంచి వనరులు
✅ విటమిన్ C
ఐరన్ శోషణను పెంచుతుంది
✅ లక్షణాలు
కనిపిస్తే రక్త పరీక్ష తప్పనిసరి
✅ సకాలంలో చికిత్స
తీసుకుంటే రక్తహీనతను నివారించవచ్చు
భారతదేశంలో మహిళల్లో ఎక్కువగా కనిపించే
ఆరోగ్య సమస్యల్లో ఐరన్ లోపం (Iron
Deficiency) ఒకటి. శరీరంలో తగినంత ఐరన్ లేకపోతే
రక్తంలో హీమోగ్లోబిన్ స్థాయులు తగ్గి రక్తహీనత (Anemia) ఏర్పడుతుంది. ముఖ్యంగా నెలసరి, గర్భధారణ, ప్రసవం వంటి
కారణాల వల్ల మహిళల్లో ఈ సమస్య ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
నేటి వేగవంతమైన జీవనశైలిలో చాలా మంది
మహిళలు తమ ఆరోగ్యంపై సరైన శ్రద్ధ చూపలేకపోతున్నారు. ఉద్యోగం, కుటుంబ బాధ్యతలు, పిల్లల సంరక్షణ
వంటి పనులతో బిజీగా ఉండటం వల్ల పోషకాహారాన్ని నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారు. ఫలితంగా
శరీరానికి అవసరమైన ఐరన్ తగిన మోతాదులో అందక, క్రమంగా ఐరన్ లోపం ఏర్పడుతోంది.
ప్రారంభ దశలో ఈ సమస్య పెద్దగా కనిపించకపోయినా, కాలక్రమేణా శారీరక మరియు మానసిక
ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) అంచనాల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా రక్తహీనతతో బాధపడుతున్న వారిలో మహిళలే అధిక సంఖ్యలో
ఉన్నారు. ముఖ్యంగా యుక్తవయస్కులు,
గర్భిణీలు మరియు పాలిచ్చే తల్లుల్లో ఈ సమస్య
ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఐరన్ లోపాన్ని ముందుగానే గుర్తించి సరైన ఆహారం, జీవనశైలి
మార్పులు చేసుకుంటే రక్తహీనత వంటి తీవ్రమైన సమస్యలను నివారించవచ్చు. అందుకే ఐరన్
లోపం ప్రారంభ సంకేతాలను తెలుసుకోవడం ప్రతి మహిళకు ఎంతో అవసరం.
1. ఎప్పుడూ అలసటగా అనిపించడం
తగినంత నిద్రపోయినా, విశ్రాంతి తీసుకున్నా శరీరం బలహీనంగా ఉండటం ఐరన్ లోపానికి ప్రధాన
సంకేతం. రక్తం ద్వారా శరీరానికి సరిపడా ఆక్సిజన్ అందకపోవడం వల్ల ఇలా జరుగుతుంది.
ఐరన్ లోపం వల్ల శరీరంలో హీమోగ్లోబిన్
ఉత్పత్తి తగ్గిపోతుంది. హీమోగ్లోబిన్ రక్తంలోని ఎర్ర రక్త కణాల్లో ఉండే ముఖ్యమైన
ప్రోటీన్. ఇది ఊపిరితిత్తుల నుంచి ఆక్సిజన్ను శరీరంలోని అన్ని భాగాలకు
చేరవేస్తుంది. ఐరన్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తగ్గి కండరాలు,
అవయవాలకు తగినంత ఆక్సిజన్ అందదు. ఫలితంగా చిన్న
పనులు చేసినా ఎక్కువగా అలసిపోయినట్లు అనిపిస్తుంది.
చాలా మంది మహిళలు ఈ అలసటను సాధారణ
ఒత్తిడి లేదా పని భారం కారణంగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారు. అయితే ఉదయం లేచిన
వెంటనే నీరసంగా ఉండటం, రోజంతా శక్తి లేకపోవడం, ఇంటి పనులు లేదా కార్యాలయ పనులు చేయడంలో ఇబ్బంది పడటం వంటి లక్షణాలు
కనిపిస్తే ఐరన్ లోపాన్ని అనుమానించాలి. ఈ లక్షణాలు తరచూ కొనసాగితే రక్త పరీక్ష
చేయించుకుని హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను తెలుసుకోవడం మంచిది.
2. చర్మం పాలిపోయినట్లు కనిపించడం
ముఖం, పెదవులు, కళ్ల లోపలి భాగం సాధారణం కంటే తెల్లగా
లేదా పాలిపోయినట్లు కనిపిస్తే అది ఐరన్ లోపానికి సూచన కావచ్చు.
శరీరంలో హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు
తగ్గినప్పుడు రక్తానికి ఉండే సహజ ఎరుపు రంగు తగ్గిపోతుంది. దీనివల్ల చర్మం తన సహజ
కాంతిని కోల్పోయి పాలిపోయినట్లు లేదా వెలవెలబోయినట్లు కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా ముఖం,
పెదవులు, నాలుక, కళ్ల లోపలి భాగం మరియు గోళ్ల వద్ద ఈ
మార్పులు స్పష్టంగా కనిపించవచ్చు. కొందరిలో చర్మం పసుపు రంగులోకి మారినట్లు కూడా
అనిపిస్తుంది.
చాలా మంది మహిళలు ఈ మార్పులను అలసట,
నిద్రలేమి లేదా వాతావరణ ప్రభావంగా భావించి
పట్టించుకోరు. కానీ చర్మం కాంతిని కోల్పోవడం, ముఖం ఎప్పుడూ నీరసంగా కనిపించడం, మేకప్ వేసుకున్నా సహజమైన మెరుపు లేకపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే
ఐరన్ లోపాన్ని అనుమానించాలి. ముఖ్యంగా నెలసరి సమయంలో అధిక రక్తస్రావం అయ్యే
మహిళల్లో ఈ లక్షణం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. చర్మంలో ఇలాంటి మార్పులు
కనిపించినప్పుడు రక్త పరీక్ష చేయించుకుని హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను తెలుసుకోవడం
మంచిది.
3. తల తిరగడం
హఠాత్తుగా లేచినప్పుడు తల తిరగడం,
కళ్ల ముందు చీకట్లు కమ్ముకోవడం వంటి సమస్యలు
తరచుగా కనిపిస్తే జాగ్రత్త అవసరం.
ఐరన్ లోపం వల్ల రక్తంలో హీమోగ్లోబిన్
స్థాయిలు తగ్గిపోవడంతో మెదడుకు సరిపడా ఆక్సిజన్ అందకపోవచ్చు. ఈ కారణంగా కొందరికి
తరచుగా తల తిరగడం, తేలికగా ఉన్నట్లు అనిపించడం, కళ్ల ముందు మసకగా కనిపించడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా
ఎక్కువసేపు కూర్చొని ఉన్న తర్వాత లేదా పడుకున్న స్థితి నుంచి ఒక్కసారిగా
లేచినప్పుడు ఈ సమస్య మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
కొన్ని సందర్భాల్లో మెట్లు
ఎక్కినప్పుడు, ఎక్కువసేపు నిలబడి ఉన్నప్పుడు లేదా
ఎండలో తిరిగినప్పుడు కూడా తలతిరుగుడు సమస్య రావచ్చు. దీనిని చాలామంది సాధారణ
బలహీనతగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. కానీ ఈ లక్షణం తరచుగా పునరావృతమవుతుంటే
అది శరీరంలో ఐరన్ లోపానికి సంకేతం కావచ్చు. తల తిరగడంతో పాటు అలసట, బలహీనత, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం వంటి ఇతర
లక్షణాలు కూడా ఉంటే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించి రక్త పరీక్షలు చేయించుకోవడం
మంచిది. ఇలా ముందుగానే గుర్తించడం ద్వారా రక్తహీనత తీవ్రమయ్యే ముందు చికిత్స
తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
4. ఊపిరి ఆడకపోవడం
మెట్లు ఎక్కినా, కొద్దిగా నడిచినా శ్వాస తీసుకోవడం కష్టంగా అనిపిస్తే ఐరన్ లోపం కారణం
కావచ్చు.
మన శరీరంలోని ప్రతి కణానికి ఆక్సిజన్ను
చేరవేయడంలో హీమోగ్లోబిన్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అయితే ఐరన్ లోపం వల్ల
హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తగ్గినప్పుడు శరీరంలోని అవయవాలు, కండరాలకు తగినంత ఆక్సిజన్ అందదు. ఈ లోటును భర్తీ చేయడానికి శరీరం
ఎక్కువగా శ్రమించాల్సి వస్తుంది. ఫలితంగా సాధారణంగా చేయగలిగే పనులు చేసినా శ్వాస
తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలుగుతుంది.
ముఖ్యంగా మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు, వేగంగా నడిచేటప్పుడు, ఇంటి పనులు చేసేటప్పుడు లేదా
కొద్దిసేపు వ్యాయామం చేసినా ఊపిరి బిగుసుకున్నట్లు అనిపించవచ్చు. కొందరిలో గుండె
వేగంగా కొట్టుకోవడం, ఛాతీలో అసౌకర్యం కలగడం వంటి లక్షణాలు
కూడా కనిపించవచ్చు. చాలామంది దీనిని వయస్సు, అలసట లేదా శారీరక దృఢత్వం తగ్గిపోవడంగా భావించి నిర్లక్ష్యం
చేస్తారు. కానీ ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు లేకపోయినా తరచుగా ఊపిరి ఆడకపోవడం అనిపిస్తే
ఐరన్ లోపాన్ని అనుమానించాలి. ఈ లక్షణం ఎక్కువ కాలం కొనసాగితే వైద్యులను సంప్రదించి
హీమోగ్లోబిన్, ఐరన్ స్థాయిలను పరీక్షించుకోవడం చాలా
ముఖ్యం.
5. తరచూ తలనొప్పి
మెదడుకు సరిపడా ఆక్సిజన్ అందకపోవడం
వల్ల తరచూ తలనొప్పి రావచ్చు.
ఐరన్ లోపం కారణంగా రక్తంలో
హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తగ్గినప్పుడు మెదడుకు అవసరమైన ఆక్సిజన్ సరైన మోతాదులో
అందదు. ఫలితంగా మెదడులోని రక్తనాళాలు విస్తరించి తలనొప్పికి దారితీయవచ్చు. ఈ
తలనొప్పి కొన్నిసార్లు స్వల్పంగా ఉండగా, మరికొన్నిసార్లు
రోజువారీ పనులకు ఆటంకం కలిగించేంత తీవ్రంగా ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా ఉదయం లేవగానే లేదా
ఎక్కువసేపు పని చేసిన తర్వాత తలనొప్పి ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు.
చాలా మంది మహిళలు తరచూ వచ్చే
తలనొప్పిని ఒత్తిడి, నిద్రలేమి లేదా కంటి సమస్యల కారణంగా
భావిస్తారు. అయితే తలనొప్పితో పాటు అలసట, బలహీనత, తల తిరగడం, ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కూడా
ఉంటే అది ఐరన్ లోపానికి సంకేతం కావచ్చు. కొందరిలో చిరాకు, మానసిక అస్థిరత, పనిపై దృష్టి పెట్టలేకపోవడం వంటి
సమస్యలు కూడా కనిపిస్తాయి. అందువల్ల తరచూ తలనొప్పి వస్తుంటే దానిని సాధారణ సమస్యగా
తీసుకోకుండా రక్త పరీక్ష చేయించుకుని ఐరన్ మరియు హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలను
తెలుసుకోవడం మంచిది.
6. జుట్టు రాలిపోవడం
అధికంగా జుట్టు రాలడం, జుట్టు పలుచబడటం కూడా ఐరన్ లోపం లక్షణాల్లో ఒకటి.
జుట్టు ఆరోగ్యంగా పెరగడానికి శరీరానికి
తగినంత ఆక్సిజన్, పోషకాలు అవసరం. ఐరన్ లోపం వల్ల రక్తంలో
హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తగ్గి తల చర్మానికి, వెంట్రుకల కుదుళ్లకు సరిపడా ఆక్సిజన్ అందకపోవచ్చు. దీని ప్రభావం
జుట్టు పెరుగుదలపై పడుతుంది. ఫలితంగా జుట్టు బలహీనంగా మారి ఎక్కువగా రాలడం
ప్రారంభమవుతుంది. కొంతమందిలో జుట్టు పలుచబడటం, మెరుపు తగ్గిపోవడం, కొత్త వెంట్రుకలు నెమ్మదిగా పెరగడం
వంటి సమస్యలు కూడా కనిపించవచ్చు.
సాధారణంగా రోజుకు 50 నుంచి 100 వెంట్రుకలు రాలడం సహజం. అయితే
దువ్వుకున్నప్పుడు, తలస్నానం చేసినప్పుడు లేదా దిండుపై
ఎక్కువగా జుట్టు కనిపిస్తే దానిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా మహిళల్లో ఐరన్
లోపం ఎక్కువకాలం కొనసాగితే జుట్టు రాలడం మరింత తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
చాలామంది ఖరీదైన హెయిర్ ఆయిల్స్, షాంపూలు ఉపయోగించినా ఫలితం
కనిపించకపోవడానికి కారణం శరీరంలో ఉన్న పోషక లోపాలే కావచ్చు. అందువల్ల జుట్టు రాలడం
సమస్య ఎక్కువకాలం కొనసాగితే రక్త పరీక్ష చేయించుకుని ఐరన్ స్థాయిలను
పరీక్షించుకోవడం మంచిది. సరైన ఆహారం, వైద్యుల సూచనల
మేరకు ఐరన్ సప్లిమెంట్లు తీసుకోవడం ద్వారా ఈ సమస్యను చాలా వరకు నియంత్రించవచ్చు.
7. గోర్లు బలహీనంగా మారడం
గోర్లు పలుచగా మారడం, సులభంగా విరిగిపోవడం లేదా చెంచా ఆకారంలో కనిపించడం ఐరన్ లోపాన్ని
సూచించవచ్చు.
మన గోర్ల ఆరోగ్యం శరీరంలోని పోషక
స్థితిని ప్రతిబింబించే ఒక ముఖ్యమైన సూచికగా భావిస్తారు. శరీరంలో తగినంత ఐరన్
లేకపోతే గోర్లకు సరిపడా ఆక్సిజన్ మరియు పోషకాలు అందవు. ఫలితంగా గోర్లు తమ సహజ
బలాన్ని కోల్పోయి బలహీనంగా మారుతాయి. మొదట్లో గోర్లు పలుచగా మారడం, అంచులు చిట్లిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కాలక్రమేణా గోర్లు
సులభంగా విరిగిపోవడం, పొరలుగా ఊడిపోవడం వంటి సమస్యలు కూడా
రావచ్చు.
ఐరన్ లోపం తీవ్రమైన స్థాయికి
చేరుకున్నప్పుడు కొందరిలో గోర్లు మధ్య భాగంలో లోపలికి వంగి, చెంచా ఆకారంలో కనిపించవచ్చు. వైద్య భాషలో దీనిని కోయిలోనికియా (Koilonychia)
అని అంటారు. ఇది దీర్ఘకాలిక ఐరన్ లోపానికి ఒక
ముఖ్యమైన సంకేతంగా పరిగణించబడుతుంది. చాలామంది మహిళలు గోర్ల సమస్యలను కాస్మెటిక్
సమస్యగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. కానీ గోర్లు బలహీనంగా మారడం, రంగు మారడం లేదా ఆకారం మారడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే శరీరంలో ఐరన్
స్థాయిలను పరీక్షించుకోవడం మంచిది. సరైన పోషకాహారం మరియు వైద్యుల సూచనల మేరకు
చికిత్స తీసుకుంటే గోర్ల ఆరోగ్యం మళ్లీ మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది.
8. గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం
శరీరానికి ఆక్సిజన్ అందించడానికి గుండె
ఎక్కువగా పనిచేయాల్సి రావడంతో గుండె వేగంగా కొట్టుకుంటున్నట్లు అనిపించవచ్చు.
ఐరన్ లోపం వల్ల రక్తంలో హీమోగ్లోబిన్
స్థాయిలు తగ్గిపోతే, శరీరంలోని అవయవాలకు తగినంత ఆక్సిజన్
అందించడానికి గుండె అదనంగా శ్రమించాల్సి వస్తుంది. ఈ కారణంగా గుండె సాధారణం కంటే
వేగంగా కొట్టుకోవడం లేదా గుండె దడగా అనిపించడం జరుగుతుంది. వైద్య పరంగా దీనిని
"పాల్పిటేషన్స్" (Palpitations) అని అంటారు.
కొందరు మహిళలు గుండె ఒక్కసారిగా బలంగా కొట్టుకుంటున్నట్లు లేదా ఛాతీలో కంపనం
వచ్చినట్లు అనుభూతి చెందవచ్చు.
ప్రత్యేకించి మెట్లు ఎక్కినప్పుడు,
వేగంగా నడిచినప్పుడు లేదా చిన్నపాటి శారీరక
శ్రమ చేసినప్పుడు ఈ లక్షణం మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. కొందరిలో గుండె వేగంగా
కొట్టుకోవడంతో పాటు ఊపిరి ఆడకపోవడం, అలసట, తల తిరగడం వంటి సమస్యలు కూడా కనిపించవచ్చు. చాలామంది దీనిని ఒత్తిడి
లేదా ఆందోళన కారణంగా భావిస్తారు. అయితే తరచూ గుండె దడగా అనిపిస్తుంటే, ముఖ్యంగా ఇతర ఐరన్ లోప లక్షణాలు కూడా ఉంటే వెంటనే వైద్యులను
సంప్రదించడం మంచిది. సరైన పరీక్షల ద్వారా కారణాన్ని గుర్తించి చికిత్స తీసుకోవడం
ద్వారా భవిష్యత్తులో గుండెపై పడే అదనపు ఒత్తిడిని తగ్గించవచ్చు.
9. ఏకాగ్రత తగ్గడం
పనిపై దృష్టి పెట్టలేకపోవడం, మరుపు పెరగడం, మానసికంగా అలసటగా ఉండటం కూడా ఐరన్
లోపంతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు.
మెదడు సక్రమంగా పనిచేయడానికి నిరంతరం
ఆక్సిజన్ మరియు పోషకాలు అవసరం. అయితే ఐరన్ లోపం వల్ల హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు
తగ్గిపోతే మెదడుకు తగినంత ఆక్సిజన్ అందకపోవచ్చు. దీని ప్రభావం జ్ఞాపకశక్తి,
ఆలోచనా సామర్థ్యం మరియు ఏకాగ్రతపై పడుతుంది.
ఫలితంగా చిన్నచిన్న విషయాలు కూడా గుర్తు పెట్టుకోవడం కష్టంగా అనిపించవచ్చు.
చదువుతున్న విద్యార్థినులు, ఉద్యోగాలు చేస్తున్న మహిళలు ఈ సమస్యను
ఎక్కువగా అనుభవించే అవకాశం ఉంటుంది.
కొంతమందిలో పనిపై దృష్టి నిలపలేకపోవడం,
నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది పడటం, మాటల మధ్యలో విషయాలు మర్చిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అలాగే
మానసికంగా ఎప్పుడూ అలసిపోయినట్లు, ఉత్సాహం లేనట్లు అనిపించవచ్చు.
చాలామంది ఈ సమస్యలను ఒత్తిడి, నిద్రలేమి లేదా వయస్సు ప్రభావంగా
భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. కానీ అలసట, తలనొప్పి,
బలహీనత వంటి ఇతర లక్షణాలతో పాటు ఏకాగ్రత తగ్గడం
కూడా కనిపిస్తే అది ఐరన్ లోపానికి సంకేతం కావచ్చు. సరైన ఆహారం తీసుకోవడం, అవసరమైతే వైద్యుల సలహా మేరకు ఐరన్ సప్లిమెంట్లు వాడడం ద్వారా ఈ
సమస్యను చాలా వరకు అధిగమించవచ్చు.
10. చల్లదనాన్ని
ఎక్కువగా అనుభవించడం
ఇతరులకు
సాధారణంగా ఉన్న ఉష్ణోగ్రత కూడా చల్లగా అనిపించడం ఐరన్ లోపం లక్షణం కావచ్చు.
శరీర
ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించడంలో రక్తప్రసరణ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఐరన్
లోపం వల్ల హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు తగ్గి శరీరంలోని వివిధ భాగాలకు తగినంత ఆక్సిజన్
చేరకపోవచ్చు. దీని ప్రభావం రక్తప్రసరణపై పడుతుంది. ఫలితంగా చేతులు, కాళ్లు ఎప్పుడూ చల్లగా ఉండటం,
ఇతరులకు
సాధారణంగా అనిపించే వాతావరణం కూడా చాలా చల్లగా అనిపించడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి.
ముఖ్యంగా చలికాలంలో లేదా ఏసీ గదుల్లో ఈ లక్షణం మరింత స్పష్టంగా కనిపించవచ్చు.
కొంతమంది మహిళలు చేతులు, పాదాలు ఎప్పుడూ చల్లగా ఉండటం, తరచూ స్వెటర్ లేదా దుప్పటి అవసరం అనిపించడం వంటి సమస్యలను అనుభవిస్తారు. దీనిని చాలామంది వాతావరణ ప్రభావంగా భావించినప్పటికీ, కొన్ని సందర్భాల్లో ఇది ఐరన్ లోపానికి సంకేతంగా ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా అలసట, బలహీనత, తలతిరగడం, చర్మం పాలిపోయినట్లు కనిపించడం వంటి ఇతర లక్షణాలు కూడా ఉంటే దీనిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. శరీరం సాధారణ ఉష్ణోగ్రతను నిలబెట్టుకోవడానికి అవసరమైన శక్తిని ఉత్పత్తి చేయడంలో కూడా ఐరన్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అందువల్ల తరచూ చల్లదనాన్ని ఎక్కువగా అనుభవిస్తుంటే వైద్యుల సలహా మేరకు రక్త పరీక్ష చేయించుకుని ఐరన్ స్థాయిలను పరీక్షించుకోవడం మంచిది.
ఐరన్ లోపం ఎందుకు వస్తుంది?
మహిళల్లో ఐరన్ లోపం ఏర్పడటానికి అనేక
కారణాలు ఉన్నాయి. శరీరానికి అవసరమైన మోతాదులో ఐరన్ అందకపోవడం లేదా శరీరం ఐరన్ను
సరిగ్గా వినియోగించుకోలేకపోవడం వల్ల ఈ సమస్య వస్తుంది. ముఖ్యంగా మహిళల శారీరక
పరిస్థితులు, ఆహారపు అలవాట్లు మరియు కొన్ని ఆరోగ్య
సమస్యలు ఐరన్ లోపానికి దారితీస్తాయి.
నెలసరిలో అధిక రక్తస్రావం
మహిళల్లో ఐరన్ లోపానికి అత్యంత సాధారణ
కారణాల్లో ఒకటి నెలసరిలో అధిక రక్తస్రావం. ప్రతి నెలా రక్తం ద్వారా ఐరన్ శరీరం
నుంచి బయటకు వెళ్తుంది. కొంతమందిలో నెలసరి ఎక్కువ రోజులు కొనసాగడం లేదా అధిక
రక్తస్రావం జరగడం వల్ల ఐరన్ నిల్వలు వేగంగా తగ్గిపోతాయి. దీర్ఘకాలం ఇలా కొనసాగితే
రక్తహీనత సమస్య తలెత్తే అవకాశం ఉంటుంది.
గర్భధారణ
గర్భధారణ సమయంలో తల్లి శరీరానికి
సాధారణం కంటే ఎక్కువ ఐరన్ అవసరం అవుతుంది. ఎందుకంటే పెరుగుతున్న శిశువుకు అవసరమైన
రక్తం మరియు పోషకాలను తల్లి శరీరమే అందించాలి. ఈ సమయంలో సరైన ఆహారం తీసుకోకపోతే
లేదా వైద్యులు సూచించిన ఐరన్ మాత్రలు వాడకపోతే ఐరన్ లోపం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ఐరన్ ఉన్న ఆహారం తక్కువగా తీసుకోవడం
నేటి జీవనశైలిలో చాలా మంది మహిళలు
పోషకాహారం కంటే రుచికరమైన ఆహారానికే ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. ఆకుకూరలు, పప్పుధాన్యాలు, ఖర్జూరాలు, నువ్వులు, రాగులు వంటి ఐరన్ అధికంగా ఉండే
ఆహారాలను తక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల శరీరానికి అవసరమైన ఐరన్ అందకపోవచ్చు. ఇది
క్రమంగా ఐరన్ లోపానికి దారితీస్తుంది.
జీర్ణవ్యవస్థ సమస్యలు
కొన్ని జీర్ణవ్యవస్థ సంబంధిత వ్యాధుల
వల్ల ఆహారంలో ఉన్న ఐరన్ను శరీరం పూర్తిగా శోషించుకోలేకపోతుంది. కడుపు, ప్రేగులకు సంబంధించిన సమస్యలు, అల్సర్లు లేదా కొన్ని దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు ఉన్నవారిలో ఐరన్ లోపం
ఎక్కువగా కనిపించవచ్చు. ఆహారం బాగా తీసుకున్నప్పటికీ ఐరన్ శోషణ జరగకపోతే రక్తహీనత
వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
తరచూ డైటింగ్ చేయడం
బరువు తగ్గాలనే ఉద్దేశంతో చాలామంది
మహిళలు కఠినమైన డైటింగ్ పాటిస్తుంటారు. ఆహారం పరిమాణాన్ని తగ్గించడం లేదా కొన్ని
ఆహార పదార్థాలను పూర్తిగా మానేయడం వల్ల శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలు అందకపోవచ్చు.
ముఖ్యంగా ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలను తినకపోతే ఐరన్ నిల్వలు తగ్గి లోపం
ఏర్పడుతుంది.
కుటుంబంలో రక్తహీనత చరిత్ర
కొన్ని సందర్భాల్లో కుటుంబంలో రక్తహీనత
లేదా ఐరన్ లోపం సమస్యలు ఉంటే, తదుపరి తరాల వారిలో కూడా ఈ సమస్య వచ్చే
అవకాశం ఉంటుంది. అలాగే కొన్ని జన్యుపరమైన రక్త సంబంధిత వ్యాధులు కూడా ఐరన్
స్థాయిలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అందువల్ల కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నవారు మరింత జాగ్రత్తగా
ఉండాలి.
తరచూ రక్తదానం చేయడం
రక్తదానం చేయడం ఒక మంచి పని
అయినప్పటికీ, తరచూ రక్తదానం చేసే మహిళల్లో ఐరన్
నిల్వలు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. రక్తదానం చేసిన తర్వాత సరైన పోషకాహారం తీసుకోకపోతే
లేదా ఐరన్ స్థాయిలను పునరుద్ధరించుకోకపోతే ఐరన్ లోపం ఏర్పడవచ్చు.
టీ, కాఫీ అధికంగా తాగడం
భోజనం చేసిన వెంటనే టీ లేదా కాఫీ తాగే
అలవాటు ఉన్నవారిలో కూడా ఐరన్ శోషణ తగ్గే అవకాశం ఉంది. టీ, కాఫీలో ఉండే కొన్ని పదార్థాలు ఆహారంలో ఉన్న ఐరన్ను శరీరం
గ్రహించకుండా అడ్డుకుంటాయి. అందువల్ల భోజనం చేసిన వెంటనే కాకుండా కనీసం ఒకటి లేదా
రెండు గంటల తర్వాత టీ, కాఫీ తీసుకోవడం మంచిది.
మొత్తానికి, ఐరన్ లోపం ఒక్క కారణం వల్ల మాత్రమే రాదు. జీవనశైలి, ఆహారపు అలవాట్లు, ఆరోగ్య పరిస్థితులు, మహిళల శారీరక అవసరాలు వంటి అనేక అంశాలు దీనికి కారణమవుతాయి. అందుకే
సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, అవసరమైనప్పుడు వైద్య పరీక్షలు
చేయించుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
ఐరన్ ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాలు
ఐరన్ లోపాన్ని నివారించడంలో పోషకాహారం
కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. శరీరానికి అవసరమైన ఐరన్ను ఆహారం ద్వారానే ఎక్కువగా
పొందవచ్చు. ముఖ్యంగా మహిళలు తమ రోజువారీ ఆహారంలో ఐరన్ అధికంగా ఉండే పదార్థాలను
చేర్చుకోవడం వల్ల రక్తహీనత ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు.
పాలకూర
పాలకూరలో ఐరన్తో పాటు ఫోలేట్, విటమిన్ A, విటమిన్ C కూడా పుష్కలంగా
ఉంటాయి. ఇది ఎర్ర రక్త కణాల ఉత్పత్తికి సహాయపడుతుంది. పాలకూర పప్పు, పాలకూర కూర లేదా
జ్యూస్ రూపంలో తీసుకోవచ్చు.
గోంగూర
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో విరివిగా
ఉపయోగించే గోంగూర ఐరన్కు మంచి వనరు. ఇందులో ఉండే విటమిన్ C ఐరన్ శోషణను
కూడా పెంచుతుంది. గోంగూర పచ్చడి,
గోంగూర పప్పు ఆరోగ్యానికి మేలు చేస్తాయి.
మెంతికూర
మెంతికూరలో ఐరన్, కాల్షియం మరియు
ఫైబర్ అధికంగా ఉంటాయి. రక్తహీనతతో బాధపడుతున్న మహిళలకు ఇది మంచి ఆహారంగా
పరిగణించబడుతుంది.
బీట్రూట్
బీట్రూట్లో ఐరన్తో పాటు ఫోలిక్
యాసిడ్, యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు కూడా ఉంటాయి. ఇది రక్త ఉత్పత్తిని
ప్రోత్సహించడంలో సహాయపడుతుంది. బీట్రూట్ జ్యూస్ లేదా సలాడ్ రూపంలో తీసుకోవచ్చు.
ఖర్జూరాలు
ఖర్జూరాలు సహజంగా ఐరన్ సమృద్ధిగా కలిగి
ఉంటాయి. ప్రతిరోజూ 3-5 ఖర్జూరాలు తినడం వల్ల శరీరానికి శక్తి అందడంతో పాటు ఐరన్
స్థాయిలు మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది.
కిస్మిస్
ఎండుద్రాక్ష లేదా కిస్మిస్లో ఐరన్, పొటాషియం, యాంటీ
ఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయి. రాత్రంతా నీటిలో నానబెట్టి ఉదయం తింటే మరింత ప్రయోజనం
లభిస్తుంది.
బెల్లం
శుద్ధి చేసిన చక్కెరకు బదులుగా బెల్లం
వాడటం ఆరోగ్యకరమైన ఎంపిక. బెల్లంలో ఐరన్, మెగ్నీషియం, పొటాషియం వంటి
ఖనిజాలు ఉంటాయి. భోజనం తర్వాత చిన్న ముక్క బెల్లం తినడం మంచిది.
నువ్వులు
నువ్వులు ఐరన్కు అద్భుతమైన వనరు.
ముఖ్యంగా నల్ల నువ్వుల్లో ఐరన్ అధికంగా ఉంటుంది. నువ్వుల లడ్డూలు లేదా నువ్వుల
పొడి రూపంలో తీసుకోవచ్చు.
రాగులు
రాగుల్లో ఐరన్, కాల్షియం, ఫైబర్ పుష్కలంగా
ఉంటాయి. రాగి జావ, రాగి సంగటి లేదా రాగి దోశల రూపంలో తీసుకోవడం ఆరోగ్యానికి మేలు
చేస్తుంది.
పెసర్లు
పెసర్లలో ప్రోటీన్లు, ఐరన్, ఫోలేట్
సమృద్ధిగా ఉంటాయి. మొలకెత్తిన పెసర్లు తినడం వల్ల పోషక విలువలు మరింత పెరుగుతాయి.
శనగలు
శనగలు ఐరన్తో పాటు ప్రోటీన్లకు కూడా
మంచి వనరు. ఉడికించిన శనగలు, శనగ సలాడ్ లేదా శనగ పప్పు రూపంలో తీసుకోవచ్చు.
ఐరన్ శోషణ పెరగాలంటే ఏమి చేయాలి?
ఐరన్ ఉన్న ఆహారాలు తినడం మాత్రమే
సరిపోదు. శరీరం వాటిని సరిగా గ్రహించాలి. అందుకోసం ఐరన్ ఉన్న ఆహారాలతో పాటు
విటమిన్ C అధికంగా ఉండే ఆహారాలు తీసుకోవాలి.
వాస్తవానికి, మనం తీసుకునే
ఆహారంలో ఉన్న ఐరన్ మొత్తం శరీరానికి అందదు. శరీరం దానిలో కొంత భాగాన్ని మాత్రమే
శోషించుకుంటుంది. అందుకే ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలను సరైన పద్ధతిలో తీసుకోవడం చాలా
ముఖ్యం. ముఖ్యంగా విటమిన్ C ఐరన్ను శరీరం సులభంగా గ్రహించేలా చేస్తుంది. అందువల్ల పాలకూర, గోంగూర, శనగలు, పెసర్లు వంటి
ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలతో పాటు నిమ్మరసం, నారింజ, ఉసిరికాయ, జామపండు వంటి
విటమిన్ C అధికంగా ఉండే పండ్లను తీసుకోవడం మంచిది.
ఐరన్ శోషణను పెంచే ఆహారాలు
నిమ్మకాయ
నారింజ
ఉసిరికాయ
జామపండు
టమాటా
బత్తాయి
కివీ పండు
క్యాప్సికం
ఉదాహరణకు పాలకూర పప్పులో నిమ్మరసం
కలిపి తినడం లేదా భోజనం తర్వాత జామపండు తినడం వల్ల ఐరన్ శోషణ మెరుగుపడుతుంది.
ఐరన్ శోషణను తగ్గించే అలవాట్లు
ఐరన్ ఉన్న ఆహారం తీసుకున్న వెంటనే
కొన్ని పదార్థాలు తీసుకోవడం వల్ల ఐరన్ శోషణ తగ్గిపోతుంది.
టీ
కాఫీ
శీతల పానీయాలు
అధిక కాల్షియం సప్లిమెంట్లు
టీ, కాఫీలో ఉండే టానిన్స్ (Tannins) అనే పదార్థాలు ఐరన్ను శరీరం గ్రహించకుండా అడ్డుకుంటాయి. అందువల్ల
భోజనం చేసిన వెంటనే కాకుండా కనీసం 1 నుంచి 2 గంటల తర్వాత టీ లేదా కాఫీ తాగడం
మంచిది.
ఇనుప పాత్రల్లో వంట చేయడం కూడా
ప్రయోజనకరం
మన పూర్వీకులు ఇనుప పాత్రల్లో వంట
చేయడానికి ఒక ముఖ్యమైన కారణం ఉంది. ఇనుప పాత్రల్లో వండిన కొన్ని ఆహారాల్లో
స్వల్పంగా ఐరన్ కలుస్తుంది. ముఖ్యంగా పులుపు పదార్థాలతో చేసిన వంటకాల్లో ఇది మరింత
ఉపయోగపడుతుంది.
మొలకెత్తిన ధాన్యాలు తీసుకోవాలి
పెసర్లు, శనగలు వంటి ధాన్యాలను మొలకెత్తించి
తింటే వాటిలోని పోషకాలు శరీరానికి మరింత సులభంగా అందుతాయి. ఐరన్తో పాటు ఇతర
ఖనిజాల శోషణ కూడా మెరుగుపడుతుంది.
సమతుల్య ఆహారం చాలా ముఖ్యం
ఐరన్ లోపాన్ని నివారించాలంటే ఒక్క ఆహార
పదార్థంపై ఆధారపడకుండా ఆకుకూరలు,
పప్పుధాన్యాలు, పండ్లు, కూరగాయలు, ఎండుద్రాక్షలు, ఖర్జూరాలు వంటి
వివిధ రకాల పోషకాహారాన్ని తీసుకోవాలి. సరైన ఆహారపు అలవాట్లు పాటిస్తే శరీరంలో ఐరన్
స్థాయిలు మెరుగుపడి రక్తహీనత ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు.
అలాగే భోజనం చేసిన వెంటనే టీ లేదా కాఫీ
తాగడం నివారించాలి. ఎందుకంటే అవి ఐరన్ శోషణను తగ్గిస్తాయి.
సమతుల్య ఆహారం, ఆకుకూరలు, పప్పుధాన్యాలు, ఎండుద్రాక్షలు, ఖర్జూరాలు వంటి
ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలను క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవడం ద్వారా మహిళలు ఐరన్ లోపం
మరియు రక్తహీనత నుంచి తమను తాము రక్షించుకోవచ్చు.
ఎప్పుడు డాక్టర్ను సంప్రదించాలి?
పై లక్షణాలు కొన్ని వారాల పాటు
కొనసాగితే రక్త పరీక్ష చేయించుకోవడం మంచిది. హీమోగ్లోబిన్ మరియు ఐరన్ స్థాయిలు
పరీక్షించుకుని వైద్యుల సలహా మేరకు చికిత్స తీసుకోవాలి.
చాలా మంది మహిళలు అలసట, తలనొప్పి, జుట్టు రాలడం
వంటి లక్షణాలను సాధారణ సమస్యలుగా భావించి నెలలు లేదా సంవత్సరాల పాటు నిర్లక్ష్యం
చేస్తుంటారు. అయితే ఈ లక్షణాలు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నట్లయితే లేదా రోజువారీ
జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తున్నట్లయితే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించడం అవసరం.
ముఖ్యంగా గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం,
ఊపిరి ఆడకపోవడం, తీవ్రమైన బలహీనత, తరచూ తల తిరగడం
వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకూడదు.
గర్భిణీలు, పాలిచ్చే
తల్లులు, యుక్తవయసులో ఉన్న బాలికలు మరియు నెలసరిలో అధిక రక్తస్రావం అయ్యే
మహిళలు క్రమం తప్పకుండా ఆరోగ్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం మంచిది. సాధారణ రక్త పరీక్ష
(CBC), హీమోగ్లోబిన్ పరీక్ష,
సీరమ్ ఫెరిటిన్ (Serum Ferritin) వంటి పరీక్షల ద్వారా ఐరన్ లోపాన్ని ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించవచ్చు.
సమస్యను ముందుగానే గుర్తిస్తే ఆహారపు మార్పులు, ఐరన్ సప్లిమెంట్లు లేదా అవసరమైన
చికిత్స ద్వారా త్వరగా నియంత్రించే అవకాశం ఉంటుంది.
గమనిక: వైద్యుల సలహా లేకుండా స్వయంగా
ఐరన్ మాత్రలు వాడకూడదు. శరీరంలో ఐరన్ చాలా తక్కువగా ఉండటం ఎంత ప్రమాదమో, అవసరానికి మించి
ఉండటం కూడా అంతే ప్రమాదకరం. అందువల్ల పరీక్షల ఆధారంగా మాత్రమే చికిత్స తీసుకోవడం
ఉత్తమం.
ఈ పరిస్థితుల్లో వెంటనే డాక్టర్ను సంప్రదించండి
తీవ్రమైన అలసట రోజువారీ పనులకు ఆటంకం
కలిగిస్తే
ఊపిరి ఆడకపోవడం లేదా గుండె దడ ఎక్కువగా
ఉంటే
నెలసరిలో అసాధారణంగా అధిక రక్తస్రావం
జరుగుతుంటే
గర్భధారణ సమయంలో బలహీనత ఎక్కువగా ఉంటే
జుట్టు అధికంగా రాలిపోతుంటే
తల తిరగడం వల్ల పడిపోయే పరిస్థితి
వస్తే
హీమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు సాధారణం కంటే
తక్కువగా ఉన్నట్లు పరీక్షల్లో తేలితే
సకాలంలో వైద్యులను సంప్రదించడం ద్వారా
ఐరన్ లోపాన్ని నియంత్రించడమే కాకుండా, భవిష్యత్తులో రక్తహీనత వల్ల వచ్చే
తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలను కూడా నివారించవచ్చు.
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి